Arabskie konie walczące w stajni
🎧 To dzieło ma audioprzewodnik – posłuchaj w aplikacjiDwa konie — kasztanowaty i siwy jabłkowity — stają dęba i splatają się ze sobą w lewym dolnym rogu tego mrocznego, pustego stajennego wnętrza. Białe refleksy na siwku są najjaśniejszymi plamami w całym pomieszczeniu. Zwróć uwagę, jak Delacroix maluje luźną niebieskozieloną tkaninę zwisającą z grzbietu kasztanowatego konia, a także derki siodłowe i rzędy porozrzucane po podłodze, jakby walka dopiero co przetoczyła się przez stajnię. Te poszarpane, jakby niedokończone pociągnięcia pędzla sprawiają, że scena wydaje się gwałtowna, a nie upozowana; ukośne linie ciał koni przecinają kadr i prowadzą wzrok prosto w sam środek chaosu.
Historia tego obrazu sięga Maroka, gdzie w 1832 roku Delacroix obserwował prawdziwą walkę ogierów. Pisał o niej do przyjaciół, szkicując tę chwilę i odnotowując, że siwy koń wsunął głowę pod szyję drugiego. Obraz ukończył dopiero 14 czerwca 1860 roku, niemal trzydzieści lat później. Walka rozegrała się na otwartej przestrzeni, ale artysta umieścił ją w stajni, zamykając akcję w ciasnym, ograniczonym wnętrzu. Dzieło powstało na zamówienie marszanda Estienne’a, który zamówił również obraz „Konie wychodzące z morza”; oba dzieła zwykle uznaje się za parę. Obraz sprzedano na aukcji w Paryżu 12 lutego 1872 roku, a w 1873 roku nabył go w Bordeaux John Saulnier.
Eugène Delacroix, urodzony 26 kwietnia 1798 roku w Charenton-Saint-Maurice, stał się kluczową postacią we francuskim ruchu romantycznym. Odrzucił neoklasyczne ideały swoich współczesnych, takich jak Ingres, czerpiąc inspirację z żywych kolorów i dynamicznych form Rubensa oraz weneckiego renesansu. Jego prace, charakteryzujące się dramatycznymi tematami i pasją do egzotyki, często odzwierciedlały jego podróże po Afryce Północnej oraz fascynację wzniosłymi siłami natury, pod wpływem postaci literackich, takich jak Lord Byron.
Kariera Delacroixa była naznaczona zarówno uznaniem, jak i kontrowersjami; jego wczesny obraz "Barka Dantego" wzbudził publiczną debatę, ale ostatecznie został doceniony przez państwo. Jego późniejsze arcydzieła, w tym "Wolność wiodąca lud", pokazały jego zdolność do łączenia narracji historycznych i współczesnych, umacniając jego status jako mistrza ekspresyjnego pędzla i teorii koloru. Jego innowacyjne techniki położyły podwaliny pod impresjonizm i zainspirowały ruch symbolistyczny.
Pomimo osobistych zmagań, w tym wczesnej utraty rodziców i trudności finansowych, dziedzictwo Delacroixa przetrwało. Jest czczony nie tylko za swoje obrazy, ale także za litografie i pisma, które ujawniają jego filozofię artystyczną. Jako jeden z ostatnich starych mistrzów, jego wpływ rezonuje w historii sztuki, czyniąc go kamieniem węgielnym romantyzmu i prekursorem nowoczesnych ruchów artystycznych. Delacroix zmarł 13 sierpnia 1863 roku, pozostawiając głęboki ślad w świecie sztuki.
Obraz powstał na zamówienie marszanda Estienne’a. Zgodnie z materiałami zwykle uważa się go za parę z obrazem „Konie wychodzące z morza”, który powstał dla tego samego marszanda. Jego geneza sięga Maroka, gdzie Delacroix był świadkiem walki ogierów, o której wspomniał w liście do przyjaciół z 8 lutego 1832 roku. W zapisie w dzienniku z 19 czerwca 1854 roku wymienił ten temat wśród kilku marokańskich motywów, które zamierzał podjąć, jednak z materiałów wynika, że pracę nad obrazem rozpoczął dopiero około dwa lata później, w 1856 roku. Ukończył go 14 czerwca 1860 roku. Obraz sprzedano w Paryżu 12 lutego 1872 roku, a w 1873 roku nabył go w Bordeaux John Saulnier. W 1885 roku trafił do Charles’a Hayema, a następnie do Isaaca de Camondo. W 1908 roku został przekazany w darze Luwrowi, pokazano go tam w 1911 roku, a w 1986 roku przeniesiono do Muzeum Orsay.
Płótno ma wymiary 64,5 na 81 centymetrów i zostało namalowane farbami olejnymi. Paleta barw, jak podaje opis, obejmuje ziemiste brązy, ugry i oliwkową zieleń, a także jasną biel na siwym koniu i drobne akcenty czerwieni. Pomieszczenie jest surowe: ściany pokrywa cienka, przecierana warstwa farby, a sufit wspierają drewniane belki. Na lewej ścianie wiszą czerwone i żółte szaty, na tylnej — obok małego okna z okiennicami — siodła i rzędy końskie, a w prawym kącie opierają się długie drągi. Po prawej stronie mężczyzna w jasnej szacie i białej czapce unosi rękę, trzymając długi kij lub bicz; drugi, ubrany na ciemnoniebiesko, siedzi na podłodze z ramieniem gwałtownie wyrzuconym w górę, a trzeci, w czerwieni, kuca w prawym dolnym rogu. Pociągnięcia pędzla są swobodne i wyraźnie widoczne, a na siwym koniu pojawiają się grube, białe rozjaśnienia.
Dzieło powstało na zamówienie marszanda Estienne’a, który zamówił także „Konie wychodzące z morza”; oba obrazy zwykle uznaje się za parę.
John Saulnier kupił ten obraz w Bordeaux w 1873 roku. Od 1885 roku należał on do Charles’a Hayema, a później do Isaaca de Camondo.
W 1908 roku obraz przekazano Luwrowi i pokazano tam w 1911 roku, a w 1986 roku przeniesiono go do Musée d’Orsay.
