Róg mieszkania
🎧 To dzieło ma audioprzewodnik – posłuchaj w aplikacjiDwa wysokie, niebiesko-białe dzbany stoją po obu stronach płótna. W każdym rośnie roślina o bujnych liściach, które wylewają się poza kadr, a między dzbanami mały chłopiec w ciemnym garniturze patrzy prosto na ciebie. To właśnie zestawienie dziecka z domowym wnętrzem przewija się przez cały obraz. Claude Monet namalował go w 1875 roku farbami olejnymi na płótnie — tkaninie rozpiętej na blejtramie i zagruntowanej do pracy w pracowni. Pionowy format kadruje pokój niczym otwarte drzwi.
Przyjrzyj się najpierw pierwszemu planowi. Rośliny w dzbanach oddane są grubymi, krótkimi pociągnięciami pędzla, szczególnie pierzaste, zielone krzewy u góry. Dzięki temu liście tworzą raczej masę światła i faktury niż zbiór pojedynczych listków. Podłoga pod chłopcem układa się we wzór jodełki, a jej drewno odbija chłodne, niebieskie światło. Pociągnięcia pędzla są tu swobodniejsze, niemal tak swobodne, że zdają się błądzić. Dlaczego to ważne? Bo Claude Monet już wtedy robi to, z czego zasłynął: pozwala, by sama powierzchnia farby oddawała wrażenie światła, tak że pokój późnym popołudniem przypomina równie mocno pogodę, co umeblowane wnętrze.
To także rodzinny portret, a jego materialna historia wiąże go z konkretnymi osobami. Żonę Claude’a Moneta, Camille Doncieux, powszechnie utożsamia się z siedzącą przy stole postacią w szaroniebieskim stroju i czepku, a stojący chłopiec to jego syn, Jean. Obraz znalazł się w katalogu sprzedaży zorganizowanej przez krąg impresjonistów w Paryżu 24 marca 1875 roku, w Hôtel Drouot, pod numerem 14. Następnie pokazano go na trzeciej wystawie impresjonistów w Paryżu w 1877 roku, a ponownie — na szóstej międzynarodowej wystawie malarstwa i rzeźby w Paryżu w 1887 roku. Jego obecny numer inwentarzowy to RF 2776.
Oscar-Claude Monet, urodzony 14 listopada 1840 roku w Paryżu, był pionierskim francuskim malarzem i jednym z założycieli impresjonizmu, ruchu, który zrewolucjonizował świat sztuki. Wychowany w Hawrze, już w młodym wieku rozwinął pasję do natury i malarstwa, zachęcany przez swoją matkę, podczas gdy jego ojciec miał nadzieję, że podejmie karierę biznesową. Po śmierci matki w 1857 roku Monet zamieszkał u swojej ciotki, która wspierała jego artystyczne ambicje.
Kariera Moneta rozpoczęła się od karykatur, ale szybko poszukiwał formalnego szkolenia, studiując pod okiem Eugène'a Boudina, który wprowadził go w malarstwo plenerowe. Jego przełom nastąpił w 1866 roku dzięki "La Femme à la robe verte", która przyciągnęła uwagę na Salonie. Termin "impresjonizm" wywodzi się z jego dzieła "Impression, Sunrise", wystawionego w 1874 roku, co oznaczało odejście od tradycyjnej sztuki.
Przez całe życie Monet koncentrował się na uchwyceniu istoty światła i koloru w naturze, tworząc serie obrazów przedstawiających te same sceny w różnych warunkach, takie jak jego słynne stogi siana i nenufary. Osiedlił się w Giverny w 1883 roku, gdzie stworzył piękny ogród, który stał się jego muzą. Pomimo osobistych trudności, w tym utraty bliskich i problemów zdrowotnych, nieustanna dedykacja Moneta jego rzemiosłu ugruntowała jego miejsce w historii sztuki jako mistrza modernizmu, wpływając na niezliczonych artystów i pozostawiając trwałe dziedzictwo. Zmarł 5 grudnia 1926 roku w Giverny, uznawany za jedną z najważniejszych postaci w sztuce.
Odsuń się na chwilę od dzbanów i przyjrzyj się, jak zbudowano wokół nich pokój. Wysokie niebiesko-białe naczynia stoją po obu stronach, a rośliny w nich rozrastają się w górę i na boki, więc zanim jeszcze pojawi się chłopiec, obraz obramowuje już bujna zieleń. Między tymi zielonymi kępami wiszą wzorzyste, a nie gładkie zasłony w kremowych, pomarańczowych i zielonych barwach, dzięki którym środek pokoju tętni kolorami. Chłopiec w ciemnym garniturze, z jasnym kołnierzykiem i muszką, jest jedynym ciemnym akcentem w pobliżu środka. Stoi przodem do ciebie na podłodze z desek ułożonych w jodełkę, skąpanych w chłodnym, niebieskim świetle. Za nim pod lampą z ciemnym abażurem czeka okrągły stół, a siedząca postać w szaroniebieskim czepku jest częściowo ukryta przy jego lewym brzegu. W głębi, wysoko, przed jasnym oknem z zasłonami wisi żyrandol z ramionami przypominającymi świeczniki. Zwróć uwagę, jak malarz układa pokój warstwami: najpierw zieleń na pierwszym planie, potem wzorzyste zasłony, postać i stół, a na końcu światło wpadające przez okno. Głębię tworzą więc nakładające się na siebie kształty, a nie jakiś pojedynczy zabieg perspektywiczny.
Numer RF 2776 identyfikuje dzieło w dokumentacji zbiorów muzeum — to rodzaj odwołania katalogowego, który ułatwia ustalenie, gdzie obraz został skatalogowany i opisany.
