Święty Sebastian
Oto młody mężczyzna przywiązany do kanelowanej kolumny, z rękami związanymi za plecami i ciałem przeszytym strzałami. Mimo to unosi twarz ku górze, marszcząc brwi, zamiast pogrążać się w bólu. Przyjrzyj się sznurowi zawiązanemu na jego nadgarstkach i kostkach oraz jasnej tkaninie owiniętej wokół bioder. Strzały przebijają ją i pozostawiają na skórze drobne czerwone rany. U jego stóp leżą rozrzucone fragmenty antycznego kamienia: rzeźbiona stopa i roślina o liściastych pędach — jakby cały starożytny świat legł w gruzach.
Andrea Mantegna maluje tę scenę z precyzją kogoś, kto uważnie studiował rzeźbę rzymską, zgodnie z naukami swojego mistrza, Francesca Squarcionego.
Obraz datuje się na 1480 rok. Został namalowany temperą i olejem na płótnie, ma około 255 na 140 centymetrów. Powstał pod koniec XV wieku, gdy Andrea Mantegna zdążył już zdobyć uznanie w Padwie i działał w kręgu włoskich dworów. W pejzażu za świętym widać otoczone murami miasta na klifach, pod rozległym błękitnym niebem. Widok ten nadaje scenie dystans i spokój, kontrastujące z przemocą rozgrywającą się w jej centrum. Andrea Mantegna urodził się około 1431 roku w pobliżu Padwy, jako syn cieśli. W młodości terminował u Squarcionego, który wysyłał go na studia nad zgromadzonymi przez siebie zabytkami starożytności.
Andrea Mantegna, urodzony około 1431 roku w Isola di Carturo, był kluczową postacią włoskiego renesansu, znaną z innowacyjnego wykorzystania perspektywy i rzeźbiarskiego podejścia do malarstwa. Uczył się u Francesco Squarcione w Padwie, przyswajając klasyczne wpływy, które ukształtowały jego wizję artystyczną. Wczesne prace Mantegni, w tym freski w Kaplicy Ovetarich, ukazywały jego mistrzostwo w dramatycznej perspektywie i detalu, chociaż wiele z nich tragicznie zaginęło podczas II wojny światowej.
Jego styl, charakteryzujący się surowymi krajobrazami i kamiennymi postaciami, często spotykał się z krytyką za swoją sztywność, jednak stanowił odejście od konwencji gotyckich, ustanawiając nowy kierunek w sztuce zachodniej. Małżeństwo Mantegni z Nicolosią Bellini jeszcze bardziej splatało jego dziedzictwo z innymi wybitnymi artystami tamtych czasów. Jego warsztat stał się wiodącym producentem grafik w Wenecji, wpływając na pokolenia artystów. Prace Mantegni ucieleśniają ducha renesansu, łącząc klasyczną estetykę z innowacyjnymi technikami, utrwalając jego miejsce w historii sztuki jako mistrza wizualnego opowiadania i perspektywy. Zmarł w Mantui w 1506 roku, pozostawiając trwały wpływ na świat sztuki.
Podaje też numer inwentarzowy: RF 1766. Poza tym nie informuje, kto zamówił obraz, gdzie pokazano go po raz pierwszy ani jak został przyjęty, więc nie możemy wyjść poza suche dane.
Na tle wysokiej, kanelowanej kolumny z rzeźbioną głowicą koryncką stoi młody święty, niemal nagi, o kręconych rudawych włosach. Na biodrach ma zawiązaną jasną tkaninę, przez którą i jego nogi przebijają strzały, pozostawiając niewielkie czerwone rany. Kostki ma przywiązane sznurem do kamiennej podstawy, a ręce związane za plecami na wysokości nadgarstków i ramion. Na pierwszym planie na ziemi leżą fragmenty zniszczonej klasycznej kamieniarki, kawałek rzeźbionej stopy i roślina o liściastych pędach. W prawym dolnym rogu, obok wiązki strzał, widać głowy dwóch mężczyzn i łuk. Za postacią skaliste urwiska wznoszą się ku otoczonym murami miastom i łukowatej bramie, pod błękitnym niebem z dużymi białymi chmurami. Powierzchnia obrazu jest gładka i dopracowana w najdrobniejszych szczegółach; nie da się odczytać żadnego napisu. Opis nie wspomina o pociągnięciach pędzla ani nakładaniu kolejnych warstw, więc nie możemy powiedzieć nic więcej o sposobie nałożenia farby.
Według przedstawionej tu relacji jego mistrz Squarcione uczył go łaciny, a także studiowania fragmentów rzymskiej rzeźby — co współgra z klasyczną dbałością widoczną na tym obrazie.
Francesco Squarcione, padewski malarz, który kształcił Mantegnę, początkowo był krawcem, zanim poświęcił się sztuce antycznej.
