Paryż › Musée d'Orsay

Chryzantemy

Chryzantemy

🎧 To dzieło ma audioprzewodnik – posłuchaj w aplikacji

Najpierw spójrz na naczynie: jaskrawoczerwone, pofałdowane, ozdobione zygzakowatym wzorem z niebieskich, różowych i ciemnych pociągnięć pędzla, stoi na jasnoniebieskiej tkaninie z czerwonym frędzlowanym brzegiem. Nad nim chryzantemy przechylają się w lewo — ich kudłate, białe i różowe kwiatostany mają żółtopomarańczowe środki, a łodygi mocno wyginają się w prawo. Monet buduje te kwiaty krótkimi, grubymi, pierzastymi muśnięciami pędzla, przez co płatki zdają się drżeć na powierzchni, zamiast nieruchomo na niej spoczywać.

Obraz działa dlatego, że farba nigdzie nie została wygładzona, by stworzyć wykończoną powierzchnię. Każde pociągnięcie pozostaje widoczne, a z pewnej odległości to oko widza miesza barwy. Szaroliliowa ściana w tle jest pokryta drobnymi skupiskami różowych, pomarańczowych i niebieskozielonych kwiatów, a przez jej dolną lewą część przesuwa się niebieskawy cień. Dzięki temu kwiaty wydają się ustawione w prawdziwym świetle, a nie na płaskim tle.

Z opisu materiałów dowiadujemy się, że to obraz olejny na płótnie o wymiarach 54,5 na 65 centymetrów, datowany na 1878 rok, ostatnią ćwierć XIX wieku. To martwa natura — bukiet w wazonie — należąca do dorobku Claude’a Moneta, malarza, od którego nazwiska wzięła nazwę impresjonizm. Z dokumentacji wynika, że obraz trafił do doktora Paula Gacheta, który był jego właścicielem od 1909 roku, a następnie do jego syna, również noszącego imię Paul.

🎧 Posłuchaj w aplikacji

Oscar-Claude Monet, urodzony 14 listopada 1840 roku w Paryżu, był pionierskim francuskim malarzem i jednym z założycieli impresjonizmu, ruchu, który zrewolucjonizował świat sztuki. Wychowany w Hawrze, już w młodym wieku rozwinął pasję do natury i malarstwa, zachęcany przez swoją matkę, podczas gdy jego ojciec miał nadzieję, że podejmie karierę biznesową. Po śmierci matki w 1857 roku Monet zamieszkał u swojej ciotki, która wspierała jego artystyczne ambicje.

Kariera Moneta rozpoczęła się od karykatur, ale szybko poszukiwał formalnego szkolenia, studiując pod okiem Eugène'a Boudina, który wprowadził go w malarstwo plenerowe. Jego przełom nastąpił w 1866 roku dzięki "La Femme à la robe verte", która przyciągnęła uwagę na Salonie. Termin "impresjonizm" wywodzi się z jego dzieła "Impression, Sunrise", wystawionego w 1874 roku, co oznaczało odejście od tradycyjnej sztuki.

Przez całe życie Monet koncentrował się na uchwyceniu istoty światła i koloru w naturze, tworząc serie obrazów przedstawiających te same sceny w różnych warunkach, takie jak jego słynne stogi siana i nenufary. Osiedlił się w Giverny w 1883 roku, gdzie stworzył piękny ogród, który stał się jego muzą. Pomimo osobistych trudności, w tym utraty bliskich i problemów zdrowotnych, nieustanna dedykacja Moneta jego rzemiosłu ugruntowała jego miejsce w historii sztuki jako mistrza modernizmu, wpływając na niezliczonych artystów i pozostawiając trwałe dziedzictwo. Zmarł 5 grudnia 1926 roku w Giverny, uznawany za jedną z najważniejszych postaci w sztuce.

Z materiałów możemy wyciągnąć kilka konkretnych faktów dotyczących historii tego płótna. Powstało w 1878 roku, w ostatniej ćwierci XIX wieku. Jego właścicieli odnotowano od 1909 roku, kiedy trafiło do doktora Paula Gacheta. Po nim odziedziczył je jego syn, również noszący imię Paul Gachet. Numer katalogowy RF 1951 36 wskazuje, że dzieło weszło do zbiorów muzeum pod tym numerem inwentarzowym. Poza tymi datami i nazwiskami właścicieli materiały nie podają, gdzie ani w jaki sposób obraz pokazano po raz pierwszy, więc nie będę tego zgadywać.

Płótno, namalowane farbami olejnymi, ma wymiary 54,5 na 65 centymetrów — jak na bukiet to dość skromny format. Kwiaty to nastroszone, białe i różowe chryzantemy z żółtopomarańczowymi środkami, a szarozielone liście nadają im luźną, splątaną masę. Ich ciężar przechyla całą kompozycję w prawo, przez co wygląda, jakby powoli wysypywała się z naczynia w stronę lewej krawędzi. Samo naczynie ma jaskrawoczerwony, karbowany kształt, a na jego froncie biegnie pas w zygzaki, złożony z niebieskich, różowych i ciemnych kresek. Spoczywa ono na jasnoniebieskiej, wzorzystej tkaninie, zakończonej czerwonym, frędzlowanym lub pasiastym brzegiem. Za nim szaroliliową ścianę ożywiają trzy gałązki obsypane drobnymi różowymi, pomarańczowymi i niebieskozielonymi kwiatami, a na jej dolną lewą część pada niebieskawy cień. Farba została nałożona krótkimi, grubymi, pierzastymi plamkami i kreskami, a faktura materiału jest widoczna zarówno na płatkach, jak i na czerwonym naczyniu — sama powierzchnia obrazu jest więc wypukła i pełna energii.

Z dokumentacji wynika jedynie, że doktor Paul Gachet był właścicielem tego płótna od 1909 roku, a następnie odziedziczył je jego syn, również Paul Gachet. Nie podano żadnych dalszych informacji o nim ani o jego związku z Monetem.

W muzeum, przed dowolnym dziełem: zrób zdjęcie i posłuchaj jego historii.

5 darmowych skanów

Pobierz z Google Play

Wkrótce w App Store (wersja na iPhone'a w przygotowaniu)